بیمارستان یک فضای فوقالعاده عملکردی است و معماران هنگام طراحی این فضا باید در عین رعایت استانداردها، جنبههای زیباییشناسی را نیز در نظر داشته باشند. امروزه معماران سعی بر این دارند که با انتخاب مواد و مصالح پایدار و تنظیمات فضایی نوآورانه، طراحی بیمارستان و سایر فضاهای درمانی را به شکلی عملکردی و زیبا انجام دهند. در ادامه نکاتی را برای طراحی یک بیمارستان با کارایی بالا، استاندارد و منعطف ارائه دادهایم.
بیمارستانها باید الزامات نظارتی را رعایت کنند. به این ترتیب، اولین مواردی که باید هنگام برنامهریزی تاسیسات در نظر داشته باشید، دستورالعملهای قانونی و ضوابط ساخت بیمارستانها است که شامل موارد زیر میشود:
۱۰ اصل مهم طراحی بیمارستان مدرن و منعطف
فضای بیمارستان باید پاسخگوی نیازهای بیماران و کادر درمان باشد. از دوره کوید ۱۹ به بعد، طراحی فضاهای درمانی شامل تغییراتی شده و بحث تهویه هوا، جداسازی فضاها و طراحی فضاهای انتظار اهمیت ویژهای پیدا کرده است. از طرف دیگر، ایجاد برند و نام تجاری به طراحی داخلی بیمارستان گره خورده است. در ادامه این مطلب مهمترین اصول طراحی بیمارستان را به صورت یک فهرست جامع شرح دادهایم.طراحی محوطه بیمارستان
برنامهریزی و معماری خوب محوطه بیمارستان، باعث میشود که ورودیها در محل مناسب قرار گرفته و خیابانبندی در محوطه بیمارستان به شکل استانداردی انجام شود. در حال حاضر در فضاهای شهری، فضای کافی برای ایجاد محوطه وسیع وجود ندارد؛ با این حال باید با استفاده از امکانات موجود، لازمم است دسترسی وسایل نقلیه و محل عبور پیاده را به بهترین شکل تعیین کنیم. به این شکل افراد هنگام ورود به بیمارستان دچار استرس و سرگردانی نخواهند شد. همچنین بهتر است فضای خروجی بیماران بعد از ترخیص، از ورودی بیمارستان مجزا باشد تا عبور و مرور با مشکل روبرو نمیشود و مراجعین احساس بهتری خواهند داشت.
اگر نمیدانید چه تغییراتی می توانید در طراحی فضای بیمارستان ایجاد کنید ، شرکت معماری شیپ با در نظرگرفتن استانداردها و ضوابط طراحی و با ایده های خلاقانه میتواند به شما در طراحی بیمارستان کمک کند.
مسیریابی داخلی بیمارستان
وقتی میتوانیم یک طراحی اصولی داشته باشیم که برنامهریزی فضایی، گرافیک محیطی و طراحی داخلی بیمارستان به نحو خوبی با یکدیگر ترکیب شوند. مراجعین در نگاه اول بدون نیاز به نقشه میتوانند در فضاها قدم بزنند و در محیط بیمارستان سرگردان نخواهند شد. به این شکل نیاز به علائم بیش از حد که عامل حواسپرتی هستند نیز کاهش پیدا میکند. علائم مسیریابی کمتر همچنین به معنای فضای بیشتر برای طراحی است که امکان ایجاد تنوع بصری و محیطی را افزایش میدهد. به عنوان مثال، رنگهای تند یا تغییرات بصری متمایز درب آسانسورها، افراد را به سمت خود میکشاند. استفاده از مفهوم میدان یا هسته مرکزی برای اتصال بخشها به یکدیگر، راهی برای سازماندهی شهودی مسیریابی، مطابق اصول طراحی بیمارستان است.
استفاده از عناصر طراحی چشمنواز
طراحی و دکوراسیون بیمارستان باید هویت و منش مجموعه را منعکس کند. امروزه بسیاری از موسسین بیمارستانها و فصاهای درمانی، به عناصر طراحی چشمنواز در طراحی ساختمانهای جدید اشاره میکنند. این عناصر در طراحی بخش اورژانس بیمارستان، پارکینگ، لابیهای باز و فضاهای عمومی قابل استفاده بوده و حس راحتی را به مراجعین القا میکنند. لازم است برای ورود به مجموعه نیز تدابیر خاصی بیندیشیم. استفاده از صدا و تصویر در نمایشگرهای بزرگ میتواند ایدهی خوبی باشد.توجه به اتاقهای بستری
بیماران و کارکنان بیمارستان باید از فضایی با طراحی خوب بهرهمند باشند. در حالی که تمرکز اصلی روی لابیها و فضاهای انتظار است، اتاقهای درمان و بستری نیز به همان اندازه نیاز به توجه دارند. طراحی درمانگاه، طراحی پلان اورژانس بیمارستان، سوئیتهای تصویربرداری، اتاقهای عمل سرپایی و ایستگاههای خونگیری باید با بهرهگیری از نور طبیعی روز، متریال مناسب و پالت رنگی زیبا انجام شود تا بیمارستان به معنای کامل کلمه، فضایی شفابخش و آرام قلمداد شود.طراحی فضاهای انتظار
میتوانیم از فضاها و هویت بصری آنها برای کمک به بیماران در مسیریابی استفاده کنیم. اتاق انتظار یکی از پراسترسترین بخشها در طراحی بیمارستان است؛ بنابراین باید آن را به مکانی شگفتانگیز تبدیل کنیم. با استفاده از چشماندازهای وسیع، پنجرههای سراسری برای نور روز، استفاده از المانهای دکوراتیو و مبلمان راحت و زیبا میتوانیم این فضاها را به نحو مطلوبی در جهت ایجاد آرامش مراجعین طراحی کنیم. قرار دادن مناطق انتظار در امتداد محیط یک راهرو برای بهبود مسیریابی و کاهش استرس بیمار و خانواده او موثر خواهد بود.ایجاد فضاهای منعطف و سازگار
انعطافپذیری در طراحی بیمارستان و سایر فضاهای درمانی از طریق ایجاد فضاهایی ایجاد میشود که با نیازهای اساسی بیمار مطابقت دارند. استفاده از فناوریهای جدید در طراحی و دکوراسیون داخلی به ایجاد فضاهای منعطف و چندعملکردی کمک میکند. برنامههای کاربردی کلیدی برای راهاندازی یک محیط منعطف مطابق با اصول طراحی بیمارستان عبارتند از:- اتاقهای درمان با طراحی و چیدمان قابل تنظیم مطابق با نیازهای بیمار
- ایجاد فضاهای مقیاسپذیر (بر اساس تعداد بیماران و نیازهای آنها قابلیت بزرگ و کوچک شدن فضا وجود دارد.)
- ایجاد فضاهای چند منظوره که به سرعت برای کاربریهای مختلف تغییر شکل داده و کارایی را افزایش میدهند.
استفاده از ترندهای روز طراحی و چیدمان
ترندهای روز طراحی و دکوراسیون بیمارستان بر روی انعطافپذیری، پایداری و مراقبت هر چه بیشتر از بیماران تاکید دارند. ترندهای اصلی عبارتند از:- پلان باز: که امکان گردش راحتتر را فراهم کرده و مسیریابی را آسانتر میکند.
- دیوارهای مدولار: به تغییر کاربری و چیدمان فضاها کمک میکند.
- مبلمان متحرک: به ایجاد فضاهای چندمنظوره کمک میکند.
استفاده از تکنولوژی در طراحی بیمارستان
تکنولوژی نقش بسیار مهمی را در طراحی و دکوراسیون داخلی بیمارستان ایفا میکند. از میان عناصر کلیدی فناوری مورد استفاده در بیمارستانها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:- سیستمهای ساختمان هوشمند: به بهرهوری انرژی و استفاده بهینه از فضا کمک میکند.
- سیستم مسیریابی دیجیتال: به بیماران و کادر درمان کمک میکنند که بدون دردسر به فضاهای مد نظر خود هدایت شوند.
- یکپارچهسازی تجهیزات پزشکی پیشرفته: تضمین میکند که فضاهای انعطافپذیر میتوانند جدیدترین فناوریها را در خود جای دهند.
در نظر گرفتن بهداشت و سلامت در طراحی
از آنجایی که بیمارستان، محیطی درمانی است، باید ساختمان آن نیز در فرآیند درمان نقش داشته باشد. طراحی با متریال استاندارد، ارائهی هوای تمیز و فیلترشده و ارائه دسترسی به فضاهای باز در مکانهای مورد نیاز، همه استراتژیهایی برای طراحی بیمارستان سالم و پایدار هستند. این رویکرد از سلامت بیماران فراتر رفته و به ایجاد سیارهای سالمتر کمک میکند. عدم ایجاد گرمای اضافی، استفاده از انرژی خورشیدی و ذخیره آب باران، از جمله تمهیداتی است که بهتر است هنگام طراحی در نظر داشته باشیم. همچنین لازم است بیمارستانها در مقابل حوادثی مانند آتشسوزی، گردباد و زلزله ایمن باشند. یک بیمارستان با طراحی استاندارد، دارای ساختاری مستقل، پایدار و انعطافپذیر است.شخصیسازی فضا و امکان انتخاب توسط بیمار
شخصیسازی تا حد زیادی به ایجاد یک تجربه خوب و آرامشبخش کمک میکند. همچنین به بیماران و همراهان آنها کمک میکند که ویزیت بهتری داشته باشند؛ این امر به صورت بالقوه منجر به نتایج بهتر خواهد شد. فقط به تمام راههای مختلف برای شخصیسازی تجربه بیماران فکر کنید:- امکان تغییر رنگ یا نور اتاق توسط بیمار
- امکان انتخاب از میان اتاق خصوصی، نیمهخصوصی و عمومی
- سفارشی کردن موسیقی یا چشمانداز اتاق از نماهای شهری یا مناظر طبیعی
دستورالعملهای طراحی و ساخت بیمارستان
طراحی یک بیمارستان استاندارد، ملاحظات خاصی را میطلبد. لازم است نیازهای بیماران، کادر درمان و همراهان بیماران در نظر گرفته شود. در اینجا یک دستورالعمل کلی برای تهیه یک پلان استاندارد برای بیمارستان ارائه داد هایم. با برنامهریزی فضایی کارآمد، میتوانید بیمارستانی متناسب با نیازهای کارکنان و بیماران بسازید.
بیمارستانها باید الزامات نظارتی را رعایت کنند. به این ترتیب، اولین مواردی که باید هنگام برنامهریزی تاسیسات در نظر داشته باشید، دستورالعملهای قانونی و ضوابط ساخت بیمارستانها است که شامل موارد زیر میشود:
- محل احداث بیمارستان باید ترجیحا در نزدیکی مکانهای عمومی با احتمال آسیب بالا باشد. برای مثال میتوانیم به مراکز تجاری، مذهبی، آموزشی، جادهها و … اشاره کنیم تا در سریعترین زمان ممکن مصدومان به بیمارستان منتقل شوند.
- طبق ضوابط و اصول طراحی بیمارستان، لازم است محوطهای با فضای سبز برای بیمارستان در نظر بگیریم تا بیماران از اتاقهای بستری به آن دید داشته باشند.
- محل ورودی اصلی بیمارستان نباید در نزدیکی مناطق مسکونی باشد.
- بیمارستان نباید در نزدیکی ساختمانهای نظامی و دولتی احداث شود.
- محل احداث بیمارستان نباید در نزدیکی محلهای دفن زباله، مراکز فاضلاب شهری، دامداریها و مراکز آلوده باشد.
- زمین احداث بیمارستان باید به گونهای باشد که در آینده امکان بسط و گسترش ساختمان بیمارستان با مشکل روبرو نشود طبق اصول طراحی بیمارستان عمومی و تخصصی، این مراکز باید تقریبا هر ۱۰ یا ۱۵ سال توسعه پیدا کرده و بازسازی شوند.
- بهتر است امکان گسترش ساختمان از شرق به غرب وجود داشته باشد.
- طراحی و ساخت بیمارستان بر روی زمین شیبدار به هیچ وجه توصیه نمیشود. چون اکثر مراجعین، افراد دارای محدودیتهای حرکتی هستند و این موضوع دردسرساز خواهد شد.
طراحی پلان بیمارستان
هنگام طراحی مطب، درمانگاه و کلینیک باید به جانمایی فضاها توجه کنیم؛ این موضوع در مقیاس بزگتر و هنگام طراحی بیمارستان، اهمیت بیشتری پیدا میکند. اولین گام برای طراحی و ساخت بیمارستان، گردآوری یک تیم شامل معماران، مهندسان و متخصصان بهداشت و درمان است. در ادامه نکاتی را برای تهیه پلان بیمارستان ارائه دادهایم.طراحی اتاقهای بیمارستان
یکی از مهمترین جوانب طراحی پلان بیمارستان، طراحی اتاقهای آن است. این اتاقها باید عملکردی، راحت و امن باشند. هر اتاق باید فضای کافی برای قرار دادن تجهیزات درمانی را داشته باشد. همچنین لازم است فضایی را برای عبور و مرور پزشکان و پرستاران در نظر بگیریم. اتاقهای بیمارستان باید در جهت کاهش خطر عفونت طراحی شوند که برای امنیت بیمار بسیار ضروری است.رعایت حریم خصوصی و آسایش بیمار
رعایت حریم خصوصی و آسایش بیماران، از جمله اولویتهای اصلی طراحی بیمارستان است. اتاقهای خصوصی امروزه در بیمارستانها محبوبیت بسیاری کسب کردهاند. این اتاقها با کاهش خطر ابتلا به عفونت و ایجاد محیطی شخصی برای بیماران امکانات خوبی را فراهم میکنند. اتاقهای خصوصی باید فضایی برای همراهان و ملاقاتکنندگان داشته باشند. حمایت خانواده همواره در روند بهبود بیمار موثر بوده است.جریان کارآمد بیماران و کارکنان
کارایی در طراحی و چیدمان بیمارستان، حرف اول را میزند. چیدمان فضاها باید جریان کارآمد بیماران و کارکنان را تسهیل کند. ایستگاههای پرستاری و محل کار کادر درمان باید به گونهای استراتژیک قرار داده شوند تا امکان دسترسی سریع به اتاقهای بیماران فراهم شود.
گنجاندن فضاهای سبز
ساختن بیمارستان فقط به اسکلت آن محدود نمیشود. قرار است یک محیط شفابخش و آرام ایجاد کنیم که افراد در آن احساس راحتی داشته باشند. همانطور که هنگام دکوراسیون کلینیک زیبایی باید به جلوههای بصری اهمیت دهیم، در طراحی و دکوراسیون بیمارستان نیز باید از المانهای دکوری و ترجیحا طبیعی استفاده کنیم. افزودن فضاهای سبز و عناصر طبیعی به طراحی بیمارستان میتواند تاثیر بسیار مثبتی بر سلامت بیماران داشته باشد. این موارد برای طراحی پلان بیمارستان پیشنهاد میشوند:- بیمارستان با باغی درونی
- قسمتهایی برای نشستن در فضای باز
- پنجرههای بزرگ که نور طبیعی را وارد میکنند.
بدون دیدگاه