کارکرد اصلی محیطهای درمانی، معالجهی بیماریها و آسیبهای جسمی است. از این رو لازم است شرایط روحی بیمار و کادر درمان را در طراحی کلینیک در نظر بگیریم. میدانیم که رنگ تأثیر بسیار زیادی در حال روحی و احساس ما از فضا دارد. به همین دلیل لازم است در مورد تأثیر آن در طراحی و دکوراسیون داخلی کلینیک نگاه عمیقی داشته باشیم.
همچنین لازم است هنگام انتخاب رنگ به کاربری فضا و افرادی که از آن استفاده میکنند دقت داشته باشیم. از لابی و فضاهای انتظار دلباز با رنگهای روشن گرفته تا اتاقهای عمل با رنگهای طبیعی، فضاهای زیادی در برنامهی طراحی و دکوراسیون داخلی کلینیک وجود دارد که لازم است به منظور ایجاد بیشترین حد آرامش، با دقت بیشتری به انتخاب رنگ در آنها بپردازیم. در ادامهی مقاله به اهمیت رنگ در فضاهای مختلف محیط کلینیک و همچنین روانشناسی رنگ در فضای درمانی پرداختهایم.
۱ـ اتاق بیماران با جوی مانند فضای خانه
شاید نتوان ارتباط مستقیمی بین رنگ و بهبود شرایط بیماران پیدا کرد اما میدانیم که رنگ میتواند باعث برانگیختن احساسات و عواطف انسانی ما شود. ما از برخی رنگها آرامش میگیریم و برخی دیگر در ما احساسات ناخوشایندی به وجود میآورند. این امر اهمیت رنگ را در طراحی دکوراسیون داخلی کلینیک به خوبی مشخص میکند. به طور کلی استفاده از رنگهای روشن در طراحی داخلی کلینیک در تمام مطالعات پژوهشی و روانشناسی توصیه شده است.
رنگهای طبیعی ملایم بهترین انتخاب برای اتاقهای درمان هستند و از اضطراب و تنش بیماران و همراهان آنها میکاهند. استفاده از رنگهای متضاد در این فضاها مناسب نیست. به طور کلی تضاد رنگ در طراحی دکوراسیون داخلی کلینیک چندان توصیه نمیشود. میتوانیم برای نجات دادن فضاها از یکنواختی از یک یا دو رنگ مکمل به صورت محدود استفاده کنیم.
۲ـ فضاهای اختصاصی کادر درمان در جهت آسایش پزشکان و پرستاران
کادر درمان زمان طولانی را در فضاهای درمانی سپری میکنند که بیشتر اوقات با کار سخت، شیفتهای طولانی، تنش و استرس همراه است. به همین دلیل در برنامهریزیهای طراحی کلینیک باید به فکر ایجاد محیطی امن و آرامبخش برای آنها باشیم. اتاقهای روشن و پرنور با رنگ بیشتر برای استراحت کادر درمان بسیار مناسب هستند. آنها اوقات فراغت خود را در این اتاقها سپری کرده و سرزنده و پر انرژی به کار بازمیگردند. همچنین در برخی موارد با ایجاد اتاقهای تاریکتر دارای نورپردازی ملایم، میتوانیم فضایی برای چرت عصرگاهی یا استراحت فراهم کنیم.
۳ـ اتاق عمل به منظور خنثی کردن رنگ خون
از دیگر فضاهای کاربردی مطابق برنامههای طراحی کلینیک و مراکز درمانی، میتوان به اتاقهای جراحی اشاره کرد. در اتاق عمل، جراحان و پرستاران دائماً بر روی رنگ قرمز خون متمرکز هستند. رنگهای سبز و آبی که یکی مکمل رنگ سبز و دیگری رنگی متضاد رنگ خون است، گزینههای درستی محسوب میشوند. این رنگها با قرمز کنتراست خوبی ایجاد میکنند و به همین دلیل لباس جراحان و پرستاران اتاق عمل اغلب به رنگ سبز است.
مشاهدهی تنها یک رنگ در مدت زمان مشخص، باعث میشود چشم تصویری از رنگ مکملش را ایجاد کند که به این امر afterimages یا به عبارتی پسدید گفته میشود. بنابراین بهتر است از زمینههای سفیدرنگ اجتناب کنیم. در صورت سفید بودن دیوارها، جراحان ممکن است نقاطی به رنگهای سبز و آبی در فضا مشاهده کنند و این امر میزان تمرکز آنها را بر روی جراحی کاهش میدهد.
۴ـ در نظر گرفتن شرایط بیماران و سن آنها
برای مثال در طراحی داخلی کلینیک مخصوص کودکان معمولاً از رنگهای شاد و روشن استفاده میشود. این رنگها با روحیهی کودکان سازگار هستند و باعث میشوند که کمتر دچار استرس شوند. در مقابل طراحی داخلی اتاق پرستاران معمولاً با رنگهای طبیعیتر و روشنتر انجام میشود. در کلینیکهایی که بیشتر بیماران آن افراد سالخورده هستند، میتوان از کنتراست رنگها برای تقویت بینایی این افراد استفاده کرد. رنگهای روشن باعث تاری دید در افراد کمبینا میشود. بنابراین بهتر است در کنار این رنگها از رنگهای جاندارتری استفاده کنیم که کنتراست خوبی در طراحی دکوراسیون داخلی کلینیک ایجاد میکنند.
لازم است هنگام انتخاب رنگ در طراحی داخلی کلینیک ، شرایط جسمی بیماران را نیز در نظر بگیریم. برای مثال پزشکان در معاینهی افراد مبتلا به زردی در فضاهایی به رنگ زرد یا آبی ممکن است با مشکل روبرو شوند.
۴ـ مراکز توانبخشی
افراد دارای اختلالات عصبی، حرکتی و عضلانی پس از تشخصیص نوع بیماری و مدتی پس از پیگیری روند درمان، به توانبخشی و طب فیزیکی احتیاج پیدا میکنند. در برنامه طراحی کلینیک و مراکز بهداشتی ممکن است فضایی برای توانبخشی بیماران نیز لحاظ شود. این نوع روش درمان در برخی بیماران ضروری بوده و به بهبود عملکرد، کاهش علائم بیماری و بهبود سلامت کلی بیمار کمک میکنند.
در محیطی که قرار است افراد را به حرکت تشویق کند، رنگهای روشن و تند بهترین انتخاب هستند. این رنگها باعث افزایش سطح آدرنالین و انرژی در افراد میشوند. میتوان از رنگهای خنثی و آرامبخشی مانند خاکستری یا کرم استفاده کرد و تنها یک دیوار را به رنگ شادتری مانند آبی، بنفش یا حتی قرمز و نارنجی درآورد. کفسازی رنگارنگ محیط میتواند تشویق به حرکت و انجام تمرینات را در افراد ایجاد کند.
۵ـ روانشناسی رنگ در طراحی داخلی کلینیک
همانطور که در ابتدای مقاله گفتیم، رنگها میتوانند بر روی حس ما از فضا تأثیر مستقیمی داشته باشند و این خود بر روی روند درمان بیمار تأثیرگذار است. شاید روشی به نام رنگدرمانی برای شما آشنا باشد. این روش در واقع به خواص رنگها در درمان بیماریها میپردازد. استفاده از روانشناسی رنگ در طراحی داخلی کلینیک میتواند به عملکرد بهتر فضاها منجر شود. رنگهای طبیعی مانند سبز، آبی یا قهوهای به عنوان رنگهای آرامبخش شناخته میشوند و میتوان آنها را در فضاهای مختلف کلینیک به کار برد.
اگرچه رنگ قرمز رنگ شاد و پر از شور زندگی شناسایی شده است اما در طراحی داخلی کلینیک و فضاهای درمانی معمولاً از به کار بردن این رنگ اجتناب میشود. چرا که این رنگ میتواند برای بیماران عصبی و افراد مبتلا به استرس پس از سانحه، تنش و اضطراب ایجاد کند.
نکات تکمیلی
به غیر از رنگهای طبیعی و ملایم رایج در طراحی داخلی کلینیک که در این مقاله به آنها اشاره شد، رنگهای بسیار دیگری هستند که بسته به شرایط میتوان از آنها استفاده کرد. برای مثال اگر به استفاده از رنگ نارنجی در طراحی داخلی مطب خود علاقهی بسیاری دارید، میتوانید از آن در کنار رنگهای دیگر و به عنوان رنگ ثانویه استفاده کنید.
در فاز برنامهریزی طراحی کلینیک ، ترکیب چند رنگ مختلف را در نظر بگیرید و از هماهنگی آنها با یکدیگر مطمئن شوید. اگر رنگها در فضا در حال جدال با یکدیگر بر سر جلب توجه هستند، پس انتخاب رنگ درستی نداشتهاید. در این شرایط بیمار نمیداند مشکل از کجاست اما حدس میزند که یک جای کار میلنگد.
همچنین در این فاز طراحی داخلی کلینیک ، لازم است به قرار دادن رنگها در فضای مناسب دقت کنید. برای مثال، ایجاد یک دیوار با بافت جذاب و رنگ شاد متناسب با رنگ لوگوی کلینیک شما میتواند کار جالبی باشد. اما اگر این دیوار در طراحی داخلی اتاق انتظار در جایی قرار گیرد که بیمار به آن خیره شود، ممکن است باعث خستگی چشم شده و ماندن در فضای کلینیک را برای او مشکل کند.
به طور کلی برای ایجاد تعادل در طراحی داخلی مطب ، ما پیشنهاد میکنیم که چند رنگ روشن را در کنار رنگهای مات و طبیعی مانند کرم یا رنگ چوب قرار دهید. رنگهای طبیعی باعث گرما بخشیدن به فضا و احساس صمیمیت بین افراد میشوند. اگر به استفاده از رنگهای شاد علاقهمند هستید، میتوانید در جاهای مختلف نقاط کوچکی را انتخاب کرده و به این ترتیب به فضا شور و انرژی بیشتری القا کنید.
بدون دیدگاه